PIT-38 jest formularzem podatkowym służącym do rozliczenia dochodów kapitałowych, w tym zysków z giełdy, funduszy inwestycyjnych i kryptowalut. Termin złożenia za rok 2025 upływa 30 kwietnia 2026. Każda osoba fizyczna, która sprzedała akcje, jednostki ETF lub inne instrumenty finansowe z zyskiem, ma obowiązek złożenia tego zeznania – niezależnie od tego, czy korzysta z polskiego, czy zagranicznego brokera.
W tym artykule znajdziesz kompletną instrukcję: od pobrania PIT-8C, przez obliczenie podstawy opodatkowania, aż po rozliczenie strat z poprzednich lat i strategie optymalizacji w ramach IKE oraz IKZE.
Czym jest PIT-38 i kto musi go złożyć?
PIT-38 jest formularzem podatkowym przeznaczonym dla osób fizycznych uzyskujących dochody z kapitałów pieniężnych, takich jak zyski z giełdy, funduszy inwestycyjnych, kryptowalut i instrumentów pochodnych. Obowiązek podatkowy wynikający z art. 30b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa o PIT) dotyczy każdego, kto w roku podatkowym 2025 zrealizował dochody kapitałowe.
Formularz PIT-38 składają:
- osoby fizyczne, które sprzedały akcje notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych (GPW) lub giełdach zagranicznych,
- inwestorzy, którzy zbywali jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych lub tytuły uczestnictwa ETF,
- osoby, które zamknęły pozycje na instrumentach pochodnych (opcje, kontrakty terminowe),
- podatnicy rozliczający dochody z obligacji korporacyjnych lub skarbowych zbytych na rynku wtórnym,
- osoby fizyczne, które sprzedały kryptowaluty i uzyskały dochody z kapitałów pieniężnych zgodnie z art. 17 ust. 1f ustawy o PIT,
- osoby, które poniosły stratę kapitałową i chcą ją odliczyć w kolejnych latach podatkowych.
- dochody ze zbycia akcji spółek notowanych na giełdzie krajowej i zagranicznej,
- przychody z odpłatnego zbycia obligacji i innych dłużnych papierów wartościowych zbytych na rynku wtórnym,
- zyski z giełdy uzyskane na rynku kontraktów terminowych i opcji,
- dochody z odpłatnego zbycia jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych oraz tytułów uczestnictwa ETF,
- przychody z kryptowalut (odpłatne zbycie lub wymiana na towar, usługę albo walutę tradycyjną),
- straty z wymienionych źródeł – wykazane w PIT-38 umożliwiają odliczenie w kolejnych 5 latach podatkowych.
- Sekcja C (wiersze 20-27) – przychody ze zbycia papierów wartościowych, w tym akcji i obligacji zbytych na rynku wtórnym; wpisuje się tu łączną wartość przychodów z PIT-8C (pole 35) oraz odpowiadające im koszty (pole 36),
- Sekcja D (wiersze 28-35) – przychody z realizacji praw wynikających z instrumentów pochodnych (opcje, kontrakty terminowe, warranty); dane przenoszone z PIT-8C (pole 39 i 40),
- Dochody z kryptowalut – ujmowane w odrębnej sekcji formularza, bez możliwości kompensowania strat z akcjami,
- Zagraniczne zyski z giełdy – nieposiadające PIT-8C wpisywane ręcznie, po samodzielnym przeliczeniu waluty po kursie NBP,
- Obligacje i inne papiery wartościowe – wykazywane tak samo jak akcje, o ile zbycie nastąpiło na rynku wtórnym (odsprzedaż inwestorowi, nie wykup przez emitenta).
- Zaloguj się do platformy swojego brokera – DM BOŚ, mBank Brokerage, XTB, BM PKO BP lub innego domu maklerskiego zarejestrowanego w Polsce. W zakładce „Dokumenty” lub „Rozliczenia podatkowe” znajdziesz sekcję z dokumentami PIT.
- Pobierz PIT-8C za rok 2025 – brokerzy mają ustawowy obowiązek udostępnienia dokumentu do 28 lutego 2026. Jeśli do tego dnia nie widzisz dokumentu, skontaktuj się z obsługą klienta.
- Zidentyfikuj kluczowe pola PIT-8C: pole 35 to łączny przychód ze zbycia papierów wartościowych; pole 36 to koszty uzyskania przychodu (cena nabycia + prowizje); pole 39 i 40 to dane dla instrumentów pochodnych.
- Sprawdź zgodność danych z historią transakcji – porównaj sumę przychodów z PIT-8C z własną ewidencją lub raportem transakcji z platformy. Różnice mogą wynikać z błędnego przypisania kosztów przez brokera.
- Wczytaj dane do e-Urzędu Skarbowego – platforma e-US pozwala na import PIT-8C bezpośrednio z bazy danych brokerów współpracujących z Krajową Administracją Skarbową (KAS). W niektórych przypadkach dane pojawiają się automatycznie w usłudze Twój e-PIT.
- Jeśli masz rachunki u kilku brokerów – pobierz PIT-8C od każdego z nich i zsumuj dane przed wypełnieniem PIT-38. Podstawa opodatkowania obejmuje wszystkie rachunki maklerskie łącznie.
- Przychód ze zbycia: 100 x 80,00 zł = 8 000,00 zł
- Koszty nabycia: 100 x 50,00 zł = 5 000,00 zł
- Prowizje łącznie: 15,00 zł + 15,00 zł = 30,00 zł
- Koszty uzyskania przychodu ogółem: 5 000,00 zł + 30,00 zł = 5 030,00 zł
- Podstawa opodatkowania (dochód): 8 000,00 zł – 5 030,00 zł = 2 970,00 zł
- Podatek Belki (19%): 2 970,00 zł x 0,19 = 564,30 zł
- prowizję zapłaconą brokerowi przy składaniu zlecenia kupna,
- prowizję zapłaconą przy składaniu zlecenia sprzedaży,
- ewentualne opłaty za przewalutowanie przy transakcjach w walutach obcych.
- Zaloguj się do e-Urzędu Skarbowego przy użyciu Profilu Zaufanego, aplikacji mObywatel lub bankowości elektronicznej (usługa dostępna od 1 lutego 2026 dla zeznań za rok 2025).
- Przejdź do sekcji „Złóż zeznanie” i wybierz formularz PIT-38 (nie PIT-37, nie PIT-36 – błąd wyboru formularza to jeden z najczęstszych problemów przy rozliczeniu podatkowym 2026).
- Sprawdź, czy system zaproponował Twój e-PIT – usługa automatycznie wczytuje dane od polskich brokerów, jeśli broker przesłał PIT-8C do KAS. Jeśli dane są kompletne i poprawne, możesz je zaakceptować bez edycji.
- Uzupełnij sekcję C (przychody i koszty ze zbycia papierów wartościowych) – przepisz dane z PIT-8C: przychód do wiersza 20, koszty uzyskania przychodu do wiersza 21. Dochód (wiersz 22) lub strata (wiersz 23) obliczą się automatycznie.
- Uzupełnij sekcję D (instrumenty pochodne) – jeśli handlowałeś kontraktami terminowymi lub opcjami, przepisz dane z PIT-8C (pola 39-40) do odpowiednich wierszy sekcji D formularza.
- Wpisz straty z lat ubiegłych – jeśli posiadasz nierozliczone straty kapitałowe z poprzednich 5 lat podatkowych, wpisz kwotę odliczenia w sekcji E formularza (maksymalnie 50% straty z danego roku).
- Oblicz podatek – system e-US oblicza go automatycznie (19% od podstawy opodatkowania). Sprawdź wynik i porównaj z własnym wyliczeniem.
- Złóż zeznanie elektronicznie – kliknij „Wyślij” i zapisz Urzędowe Poświadczenie Odbioru (UPO) jako dowód złożenia.
- Maksymalne odliczenie straty z 2023 r. w roku 2025: 50% x 10 000,00 zł = 5 000,00 zł
- Podstawa opodatkowania po odliczeniu: 8 000,00 zł – 5 000,00 zł = 3 000,00 zł
- Podatek Belki (19%): 3 000,00 zł x 0,19 = 570,00 zł (zamiast 1 520,00 zł bez odliczenia)
- Pozostała strata do odliczenia w kolejnych latach: 10 000,00 zł – 5 000,00 zł = 5 000,00 zł
- przychód ze zbycia zagranicznego instrumentu przelicza się na PLN według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego przed dniem sprzedaży,
- koszt nabycia przelicza się według kursu NBP z ostatniego dnia roboczego przed dniem zakupu,
- kursy NBP są publicznie dostępne w tabeli A na stronie nbp.pl.
- Pominięcie prowizji maklerskich w kosztach uzyskania przychodu – zawsze dodaj prowizje kupna i sprzedaży do kosztów; każda prowizja obniża podstawę opodatkowania i podatek Belki.
- Błędne przeliczenie waluty obcej – przy transakcjach zagranicznych zawsze używaj kursu NBP z dnia roboczego poprzedzającego transakcję, nie kursu z dnia transakcji.
- Pominięcie strat z poprzednich lat – sprawdź archiwalne PIT-38 za 5 lat wstecz; nieodliczona strata kapitałowa przepada po 5 latach podatkowych bezpowrotnie.
- Pomylenie formularza – PIT-38 dotyczy dochodów kapitałowych, nie PIT-37 ani PIT-36; złożenie zyski z giełdy w złym formularzu powoduje konieczność korekty.
- Zły termin złożenia – PIT-38 za rok 2025 składa się do 30 kwietnia 2026; złożenie po terminie generuje odsetki za zwłokę, a przy dużych zaległościach – karę grzywny z Kodeksu karnego skarbowego.
- Rozliczanie dywidend krajowych w PIT-38 – dywidendy od polskich spółek są pobierane przez płatnika i nie wchodzą do PIT-38; ich ponowne wpisanie skutkuje podwójnym opodatkowaniem lub koniecznością korekty.
- Brak ewidencji przy zagranicznych brokerach – platforma e-Urząd Skarbowy nie pobiera danych z DEGIRO ani Interactive Brokers; podatnik musi samodzielnie obliczyć przychody, koszty i przeliczyć waluty.
Rozliczenie podatkowe 2026 obejmuje dochody kapitałowe uzyskane w roku 2025. Ministerstwo Finansów podkreśla, że obowiązek złożenia PIT-38 powstaje nawet wtedy, gdy wynik na rachunku maklerskim był ujemny – strata też podlega wykazaniu.
Jakie dochody i straty wykazuje się w PIT-38?
W PIT-38 wykazuje się dochody kapitałowe, czyli przychód ze zbycia papierów wartościowych i innych instrumentów finansowych pomniejszony o koszty uzyskania przychodu. Ustawa o PIT w art. 17 i art. 30b definiuje pełen katalog źródeł objętych tym formularzem.
W rozliczeniu podatkowym 2026 do PIT-38 wchodzą następujące kategorie dochodów kapitałowych:
Różnica między dochodem a stratą wpływa bezpośrednio na podstawę opodatkowania. Jeśli łączne koszty uzyskania przychodu przekraczają łączny przychód ze zbycia, wynik jest stratą kapitałową – nie powstaje podatek Belki, ale stratę należy wykazać, by skorzystać z odliczenia w przyszłości.
Akcje, obligacje i instrumenty pochodne – co wpisać?
W formularzu PIT-38 poszczególne rodzaje przychodów i kosztów trafiają do konkretnych rubryk sekcji C i D:
Dywidendy i odsetki – czy wchodzą do PIT-38?
Nie, krajowe dywidendy i odsetki od lokat bankowych nie wchodzą do PIT-38. Podatek od dywidend wypłacanych przez polskie spółki pobiera płatnik (spółka lub dom maklerski) w formie zryczałtowanego podatku dochodowego wynoszącego 19%, zgodnie z art. 30a ustawy o PIT – podatnik nie musi ich wykazywać samodzielnie.
Wyjątek stanowią zagraniczne dywidendy: jeśli inwestor otrzymuje dywidendę od spółki zagranicznej (np. z USA, Niemiec), a broker nie pobrał w Polsce podatku u źródła, podatnik ma obowiązek wykazać ten przychód w zeznaniu PIT-36 lub PIT-38 (w zależności od okoliczności) i samodzielnie rozliczyć podatek Belki, uwzględniając ewentualne umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Skąd wziąć dane do PIT-38 – PIT-8C od brokera krok po kroku
PIT-8C jest informacją podatkową wystawianą przez polskiego brokera, która zawiera zestawienie przychodów i kosztów ze zbycia papierów wartościowych w danym roku podatkowym. To główne źródło danych do wypełnienia PIT-38. Poniżej instrukcja pobierania dokumentu:
Ważne: zagraniczne platformy (Interactive Brokers, DEGIRO, Saxo Bank) nie wystawiają PIT-8C. W ich przypadku konieczne jest samodzielne obliczenie przychodów i kosztów oraz przeliczenie waluty po kursie NBP.
Jak obliczyć podstawę opodatkowania – zyski minus koszty uzyskania?
Podstawa opodatkowania w PIT-38 jest obliczana jako przychód ze zbycia papierów wartościowych pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, czyli cenę nabycia i prowizje maklerskie. Zasadę tę reguluje art. 22 ust. 1 w zbiegu z art. 30b ust. 2 ustawy o PIT.
Wzór jest następujący:
Dochód = Przychód ze zbycia – (Cena nabycia + Prowizja przy zakupie + Prowizja przy sprzedaży)
Przykład liczbowy:
Inwestor kupił 100 akcji spółki XYZ po 50,00 zł za sztukę. Prowizja przy zakupie wyniosła 15,00 zł. Następnie sprzedał wszystkie 100 akcji po 80,00 zł za sztukę. Prowizja przy sprzedaży wyniosła 15,00 zł.
Strategia uśrednianie ceny zakupu a koszt nabycia akcji ma bezpośredni wpływ na obliczenie kosztów uzyskania przychodu – każda kolejna transakcja zakupu po innej cenie zmienia średni koszt nabycia i może obniżyć podstawę opodatkowania.
Jak rozliczać prowizje maklerskie jako koszty?
Prowizje maklerskie zarówno przy zakupie, jak i sprzedaży papierów wartościowych obniżają podstawę opodatkowania w PIT-38 i są traktowane jako koszty uzyskania przychodu zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o PIT.
W praktyce oznacza to, że do kosztów wlicza się:
W przypadku zagranicznych akcji i ETF koszty nabycia i przychody ze zbycia wyrażone w walucie obcej przelicza się na złote według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień transakcji. Jeśli inwestor kupił akcje za 1 000 USD, a kurs NBP w dniu poprzedzającym zakup wynosił 4,0000 zł/USD, koszt nabycia wynosi 4 000,00 zł.
Jak wypełnić formularz PIT-38 w e-Urzędzie Skarbowym – instrukcja na 2026
Formularz PIT-38 wypełnia się w systemie e-Urząd Skarbowy dostępnym pod adresem e-urzadskarbowy.gov.pl, gdzie podatnik może skorzystać z automatycznego importu danych z PIT-8C lub uzupełnić formularz ręcznie. Pełna procedura krok po kroku na rok rozliczeniowy 2026:
Jeśli budujesz portfel pasywny i jego rozliczenie podatkowe z kilku instrumentów, upewnij się, że zsumowałeś dane ze wszystkich rachunków maklerskich przed wypełnieniem formularza.
Jak rozliczyć stratę z poprzednich lat w PIT-38?
Stratę kapitałową wykazaną w PIT-38 można odliczać od dochodów kapitałowych przez 5 kolejnych lat podatkowych, przy czym w jednym roku podatkowym można odliczyć maksymalnie 50% kwoty straty z danego roku – zasadę tę reguluje art. 9 ust. 3 ustawy o PIT.
Mechanizm carry-forward straty działa następująco: strata poniesiona w roku X może być odliczona od zysków z giełdy w latach X+1, X+2, X+3, X+4 i X+5, nie dłużej. Każde odliczenie ograniczone jest do 50% pierwotnej kwoty straty z danego roku.
Przykład liczbowy:
Inwestor poniósł stratę kapitałową w wysokości 10 000,00 zł w roku podatkowym 2023. W roku 2025 uzyskał zyski z giełdy w wysokości 8 000,00 zł.
Odliczenie straty wpisuje się w sekcji E formularza PIT-38 w e-Urzędzie Skarbowym. Ważne: strat z kryptowalut nie można kompensować ze stratami z akcji – to odrębna kategoria dochodów kapitałowych.
Podatek Belki – ile wynosi i kiedy go płacisz?
Podatek Belki wynosi 19% i jest zryczałtowanym podatkiem dochodowym pobieranym od dochodów kapitałowych, w tym zysków z giełdy, odsetek od lokat i dywidend – podstawę prawną stanowi art. 30a i art. 30b ustawy o PIT.
Termin zapłaty podatku Belki wynikającego z PIT-38 to 30 kwietnia 2026 (za rok podatkowy 2025). Zarówno złożenie zeznania, jak i zapłata podatku muszą nastąpić do tej samej daty. Opóźnienie skutkuje naliczeniem odsetek za zwłokę, których stawka podstawowa w 2025 roku wynosi 14,5% w skali roku (zgodnie z obwieszczeniem Ministra Finansów).
Dla specjalistów i menedzerów, ktorzy zarabiają dochody z kilku źródeł jednocześnie, temat zarządzania podatkami od dochodów specjalisty IT jest szczególnie istotny w kontekście łączenia PIT-38 z PIT-36L lub PIT-37.
PIT-38 a zagraniczne ETF i akcje – co zmienia się w 2026?
Rozliczenie zagranicznego ETF i akcji w PIT-38 wymaga samodzielnego obliczenia przychodów i kosztów w złotych, ponieważ zagraniczne platformy inwestycyjne nie wystawiają PIT-8C zgodnego z polskimi przepisami podatkowymi.
Kluczowe zasady przeliczenia waluty po kursie NBP:
Dla inwestorów kupujących ETF na S&P 500 dla poczatkujacego inwestora za pośrednictwem Interactive Brokers lub DEGIRO oznacza to konieczność ręcznego obliczenia każdej transakcji – platforma dostarcza jedynie zestawienie w USD lub EUR.
Ministerstwo Finansów w wytycznych na 2026 rok podkreśla, że inwestorzy posiadający rachunki u zagranicznych brokerów są zobowiązani do samodzielnego prowadzenia ewidencji transakcji. KNF w komunikacie z 2025 roku przypomniała, że brak PIT-8C od brokera nie zwalnia podatnika z obowiązku podatkowego.
Istotny wybór podatkowy dotyczy struktury samego ETF: ETF akumulacyjny a ETF dystrybuujący – różnice podatkowe bezpośrednio przekłada się na moment powstania obowiązku podatkowego – ETF akumulacyjny nie wypłaca dywidend, więc podatek Belki pojawia się dopiero przy sprzedaży jednostek.
Najczęstsze błędy przy składaniu PIT-38 i jak ich unikać
Rozliczenie podatkowe 2026 w zakresie dochodów kapitałowych generuje powtarzające się błędy. Oto 7 najczęstszych problemów i konkretne sposoby ich uniknięcia:
Termin złożenia PIT-38 i zapłaty podatku w 2026 – ważne daty
Termin złożenia PIT-38 za rok podatkowy 2025 upływa 30 kwietnia 2026 – taka sama data obowiązuje dla zapłaty należnego podatku Belki. Podstawę prawną stanowi art. 45 ust. 1 ustawy o PIT.
Niezłożenie PIT-38 w terminie lub niezapłacenie podatku skutkuje naliczeniem odsetek za zwłokę. Według stanu na 2025 rok podstawowa stawka odsetek wynosi 14,5% w skali roku. Jeśli zaległość podatkowa przekracza 5-krotność minimalnego wynagrodzenia, urząd skarbowy może wszcząć postępowanie karnoskarbowe na podstawie Kodeksu karnego skarbowego.
Czy warto skorzystać z IKE lub IKZE, żeby nie płacić podatku od zysków?
Tak, zyski inwestycyjne osiągane w ramach Indywidualnego Konta Emerytalnego (IKE) oraz Indywidualnego Konta Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE) są zwolnione z podatku Belki przy spełnieniu ustawowych warunków dotyczących wieku i okresu oszczędzania.
Zwolnienie z podatku Belki w ramach IKE przysługuje, gdy wypłata następuje po ukończeniu 60. roku życia lub po ukończeniu 55. roku życia i nabyciu uprawnień emerytalnych, pod warunkiem dokonywania wpłat przez co najmniej 5 lat. Limit wpłat IKE w 2025 roku wynosi 23 472,00 zł (3-krotność przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego brutto).
W przypadku IKZE ulga podatkowa ma dwoisty charakter: wpłaty odlicza się od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym w bieżącym roku (ulga w PIT-36 lub PIT-37), a zyski inwestycyjne nie podlegają podatkowi Belki. Limit wpłat IKZE w 2025 roku wynosi 9 388,80 zł dla osób nieprowadzących działalności gospodarczej (1,2-krotność przeciętnego wynagrodzenia).
Inwestowanie ETF na MSCI World w ramach IKE lub IKZE to strategia pozwalająca całkowicie wyeliminować podatek Belki od zysków z giełdy przy długoterminowym oszczędzaniu emerytalnym. Wedlug danych Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) z 2025 roku liczba aktywnych kont IKE i IKZE systematycznie rośnie – w 2024 roku przekroczyła łącznie 2,1 mln rachunków.
Podsumowanie – PIT-38 krok po kroku w 7 punktach
PIT-38 jest formularzem do rozliczenia dochodów kapitałowych, a jego złożenie za rok 2025 jest obowiązkowe dla każdego inwestora, który zrealizował zyski z giełdy. Poniżej kompletny proces w 7 krokach:
Przejdź do e-Urzędu Skarbowego i sprawdź, czy Twój e-PIT został już przygotowany przez Krajową Administrację Skarbową – to najprostszy sposób na bezbłędne rozliczenie podatkowe zyski z giełdy za rok 2025.
Redakcja jobsales.pl to zespół autorów specjalizujących się w temacie: praca, biznes i finanse osobiste — portal contentowy dla świadomych za. Przygotowujemy konkretne, sprawdzone i aktualne treści, które realnie pomagają naszym czytelnikom.